Powstanie styczniowe na ziemi dobrzyńskiej

Powstanie styczniowe ogłoszone zostało manifestem Tymczasowego Rządu Narodowego w Warszawie 22 stycznia 1863 roku. Skierowane było przeciwko Imperium Rosyjskiemu. Wybuchło 22 stycznia 1863 roku w Królestwie Polskim oraz 1 lutego 1863 roku w byłym Wielkim Księstwie Litewskim. Trwało do jesieni 1864 roku. Był to największy polski zryw narodowy, który miał charakter wojny partyzanckiej. Mimo ogromnego zapału walczących i początkowych sukcesów, zakończyło się klęską. Kilkadziesiąt tysięcy powstańców zostało zabitych w walkach, około tysiąca straconych i wiele tysięcy skazanych na katorgę lub zesłanych na Syberię. Także na terenie ziemi dobrzyńskiej przygotowana została i rozwinięta akcja powstańcza. Według ks. Czesława Lissowskiego uczestniczyli w tym przedsięwzięciu światli ziemianie oraz specjalni agenci.

Na ziemi dobrzyńskiej jednym z czołowych działaczy powstańczych był generał Zygmunt Padlewski. Tutaj też między miejscowościami Borzyminem, a Studzianką, 22 kwietnia 1863 roku, został pojmany, a następnie przetransportowany do Płocka i rozstrzelany 15 maja 1863 roku.

Po upadku kraj pogrążył się w żałobie narodowej. W 1867 roku zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, również jego nazwę i budżet, a w dwa lata później zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, odebrano prawa miejskie setkom miast. Następstwem była kasacja klasztorów katolickich w Królestwie i konfiskata setek majątków ziemskich. Rozpoczęła się intensywna rusyfikacja narodu polskiego. Wobec tego rodzaju następstw, część społeczeństwa uznała, iż dalsza walka zbrojna z zaborcą rosyjskim jest bezcelowa i zwróciła się ku pracy organicznej. Mimo klęski powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów.

Powstanie Styczniowe na Ziemi Dobrzyńskiej
Stowarzyszenie Dobrzyniacy, 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Zalecane przeglądarki: Mozilla Firefox, Google Chrome, Microsoft Internet Explorer 7 lub nowszy.